Cukrzyca – według danych statystycznych jej występowanie zwiększa się z roku na rok, (przyp.1) przez wielu nas, ze względu na nazwę tej choroby, kojarzona jest ze zbyt dużym spożyciem węglowodanów prostych czyli cukrów. Czy jest to jednak stan faktyczny, czy może tylko przekonania?

Niemal wszystkie przypadki cukrzycy zaliczają się do dwóch grup – typu 1 lub typu 2. Cukrzyca typu 1, lub insulinozależna, rozwija się najczęściej u dzieci i młodzieży, odpowiedzialna jest za 5-10% wszystkich jej przypadków, natomiast cukrzyca typu drugiego (insulinoniezależna) występuje najczęściej u dorosłych powyżej czterdziestego roku życia i jest odpowiedzialna za 90-95% przypadków, co gorsza, blisko 1/3 osób nawet nie wie, że ją ma. (przyp.2). Od dwudziestu lat jednak z jakiegoś powodu cukrzyca typu 2, czyli ta, która dotykać powinna niemal tylko i wyłącznie osoby powyżej czterdziestego roku życia występuje również u dzieci, co więcej – blisko 45% zdiagnozowanych przypadków cukrzycy u dzieci to właśnie typ numer dwa.(przyp.3)

Żeby dojść do sedna problemu musimy zastanowić się jak działa nasz organizm, jest to dosyć proste – jemy, pokarm jest strawiony, a węglowodany rozbite są na cukry proste, z czego większość to glukoza, trafia ona do krwi za pomocą insuliny produkowanej przez trzustkę, która umożliwia jej transport oraz na swój sposób wydaje rozkaz, czy dane cząsteczki glukozy mają być wykorzystane teraz jako energia, czy później. Cały ten system ulega usterce w przypadku wystąpienia cukrzycy, cukrzyca typu 1 nie produkuje dostatecznej ilości insuliny, gdyż trzustka nie działa tak jak powinna, w typie drugim insulina jest wytwarzana, jednak nie działa tak jak powinna powodując nieprawidłowy metabolizm glukozy.

Pomimo, że z cukrzycą można żyć bardzo długo jest to ciężka choroba z mnóstwem komplikacji,(przyp.4) między innymi:

– Podwyższone ciśnienie krwi (blisko 70% ludzi z cukrzycą ma nadciśnienie)

– 2 razy wyższe ryzyko zawału serca oraz wylewu

– Blisko 30% cukrzyków choruje na retinopatię, co prowadzi do uszkodzenia wzroku

– Uszkodzenia nerek

– 60-70% cukrzyków posiada uszkodzony system nerwowy (w większym lub mniejszym stopniu)

– Utratę kończyn (ponad 60% amputacji wykonywanych jest z powodu cukrzycy)

– Choroby dziąseł oraz utrata zębów z nią związana

– Komplikacje ciążowe

Do dnia dzisiejszego na cukrzycę nie wynaleziono lekarstwa, możemy jedynie za pomocą farmaceutyków sprawić, iż życie z nią będzie nieco bardziej znośne.

Jest jednak nadzieja, jak wiele chorób autoimmunologicznych, cukrzyca pojawia się wtedy, gdy nasza dieta jest nieprawidłowa, zależność żywienia oraz występowania cukrzycy zauważono już 100 lat temu (przyp.5) porównując żywienie różnych populacji – okazało się, że im więcej węglowodanów zjadamy, a tłuszczy mniej, tym ryzyko wystąpienia cukrzycy maleje dramatycznie. Podobne badania przeprowadzono w 1966 roku na czterech krajach (przyp.6), populacje, które wykazały się najniższym spożyciem białek oraz tłuszczy zwierzęcych, a wyższym węglowodanów (głównie z ryżu) miały najniższe ryzyko zachorowań na cukrzycę, 5 lat później badania to rozszerzono do 11 krajów (przyp.7), wykazano wówczas najmocniejszą zależność pomiędzy nadwagą, a cukrzycą, dodatkowo osoby na diecie najbliższej diecie „Zachodu”, czyli tłustej, wysokobiałkowej i bogatej w produkty zwierzęce posiadały najwyższy poziom cholesterolu, a ten czynnik wykazał również silną korelację z tą chorobą.

Wiele osób mogłoby się kłócić z tego rodzaju badaniami, twierdząc, że czynniki ryzyka wśród populacji danych krajów mogę się różnić z racji genów, w końcu „co kraj to obyczaj”, dlatego przeskoczmy na chwilę do 1990 roku, kiedy to porównano zwyczaje dietetyczne Japońskich mężczyzn żyjących u siebie w kraju, a tych, którzy wyjechali to Stanów Zjednoczonych (przyp.8). Dieta Amerykanów z Japonii była bogatsza w mięso oraz tłuszcze względem tych mieszkających w Japonii, jedli oni również znacznie mniej warzyw – co było konsekwencją takiego stylu życia (pomimo tych samych genów) – czterokrotnie większa zachorowalność na cukrzycę!

Zależność pomiędzy dietą bogatą w tłuszcze, a ubogą w węglowodany jest więc jasna, potwierdzają ją nie tylko ukierunkowane badania, jak to przeprowadzone w San Luis Valley (przyp.9) na grupie 1300 osób (zwolennicy diety ketogenicznej powinni mieć się na baczności), ale i badania historyczne, w których porównano zgony z powodu cukrzycy w czasach drugiej wojny światowej (przyp.10) , występowanie tej choroby dramatycznie zmalało w czasach gdy dostęp do jedzenia był bardzo trudny, spożycie mięsa niemal nie istniało, a typowa dieta składała się głównie ze zbóż, zachorowalność ponownie się zwiększyła wraz z polepszeniem dostępności produktów pochodzenia zwierzęcego. Badanie przeprowadzone na grupie 36000 kobiet, które były wolne od cukrzycy w czasie jego rozpoczęcia jednoznacznie pokazało, iż kobiety, które spożywały najwięcej produktów pełnoziarnistych i błonnika miały najniższy współczynnik zachorowalności.(przyp.11)

Relacja dieta-cukrzyca jest jak widać bardzo jasna, im więcej błonnika oraz węglowodanów (ergo – produktów roślinnych) w diecie – tym niższa szansa zachorowania na cukrzycę. Wspominałem wcześniej, że do dnia dzisiejszego nie wynaleziono LEKARSTWA na cukrzycę, czy jednak można ją leczyć za pomocą innych sposobów?

Większość z nas bazuje na swoim opiniach, 90% Internetu twierdzi, że owoce mogą spowodować cukrzycę (tak, to nie jest żart, tam samo jak to, że ogrom ludzi nie uważa ryb za mięso), przedstawmy jednak tutaj fakty, czy zmiana diety może wpłynąć na już rozwiniętą cukrzycę?

Jednym z ciekawszych badań było przeprowadzone przez Dr Jamesa Andersona na grupie 50 osób, 25 diabetyków typu 1 oraz 25 diabetyków typu 2 oraz wpływu diety na ich chorobę, (przyp.12) żaden z pacjentów nie był otyły, a wszyscy przyjmowali zastrzyki z insuliny. Eksperymentalna dieta, której Anderson był zwolennikiem oparta była na nieprzetworzonych produktach roślinnych oraz ograniczeniu do minimum mięsa oraz nabiału. Obie grupy przez tydzień spożywały typową amerykańską dietę rekomendowaną przez Amerykański Związek Diabetyków, by następnie na trzy tygodnie przejść na dietę złożoną z pełnowartościowych produktów roślinnych oraz minimalnych porcji mięsa.

Wszyscy pacjenci badani byli pod kątem poziomu cukru, cholesterolu, wagi oraz ilości przyjmowanych leków. W cukrzycy typu pierwszego jak już wspominałem, trzustka nie wytwarza insuliny, jest więc bardzo trudno ją leczyć, jednak po 4 tygodniach grupa ta mogła zmniejszyć dawki insuliny aż o 40% (dodatkowo cholesterol zmniejszony został o 30%), to jednak nie koniec, 24 z 25 pacjentów z grupy diabetyków typu 2 mogło całkowicie odstawić insulinę!

Na uwagę zasługuje również seria badań wykonana przez naukowców z Centrum Pritikina, eksperymentowali z nisko-tłuszczową dietą złożoną z nieprzetworzonych produktów roślinnych oraz ćwiczeniami w grupie diabetyków, z 40 pacjentów zażywających leki, 34 mogło odstawić je CAŁKOWICIE! (przyp.13) Co więcej, efekty te będą się utrzymywać, o ile dieta pozostanie ta sama (czyli nisko-tłuszczowa dieta złożona z produktów roślinnych, nieprzetworzonych). (przyp.14)

Czyżby błonnik zawarty w roślinach miał wpływ na nie tylko występowanie cukrzycy, ale również poprawę stanu zdrowia pacjentów? Wszystko wskazuje na to, że dieta bogata w węglowodany (a nie niska, jak sądzi wiele osób,w tym lekarzy) oraz błonnik wpływa pozytywnie na nasze zdrowie pod kątem nie tylko lepszego trawienia, niższego ryzyka zachorowania na raka czy choroby serca, ale również na występowanie cukrzycy. (przyp.15) Mówimy to oczywiście o produktach pełnowartościowych oraz nieprzetworzonych, aczkolwiek w 2009 roku Dr Neal Barnard oraz jego koledzy po fachu w badaniu, które trwało 74 tygodnie pokazali, iż dieta wegańska przyczyniła się do lepszego poprawienia wyników wśród diabetyków aniżeli dieta zalecana przez Amerykańskie Stowarzyszenie Diabetyków (ang. ADA), (przyp.16) dlaczego o tym wspominam w tym miejscu? Dlatego, że niektóre osoby będące na diecie roślinnej w tym badaniu nie dostosowały się ściśle do zaleceń, które mówiły o produktach nieprzetworzonych oraz o wysokiej zawartości błonnika. Okazało się, że nawet dieta roślinna złożona z produktów przetworzonych oraz niekoniecznie zdrowych, daje lepsze wyniki w leczeniu cukrzycy, aniżeli restrykcyjna dieta z niską ilością węglowodanów, a wysoko-białkowa zalecana przez ADA.

Jak widać nawet małe zmiany dietetyczne mogą wpłynąć na nasze zdrowie, podobny wpływ mają również ćwiczenia, w 2002 roku grupę osób o podwyższonym ryzyku zachorowania na cukrzycę podzielono na 3 grupy, (przyp.17) jedną placebo, drugą która otrzymywała Metformin (lek podawany na cukrzycę) oraz trzecią, której wskazano dietę względnie nisko-tłuszczową oraz wysiłek fizyczny, po 3 latach odsetek zachorowań wyglądał następująco:

11 osób na 100 w grupie placebo

7.8 na 100 w grupie, której podawano Metformin

4.8 na 100 w grupie ze zmianą w diecie oraz wprowadzonymi 150 minutami ćwiczeń tygodniowo

Jak widać niewielka zmiana dietetyczna oraz relatywnie niska aktywność fizyczna prowadząca do utraty 7% masy ciała zmniejszyła ryzyko zachorowania na cukrzycę ponad dwukrotnie! Do tego odsetek zachorowalności był znacznie niższy, niż w grupie przyjmującej farmaceutyk o ogromnej ilości skutków ubocznych (przyp.18). Do podobnych spostrzeżeń doszło w innych badaniach tego typu nad zmianami stylu życia oraz diety oraz ich wpływu na pacjentów ze zwiększonej grupy ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 2. (przyp.19)

Biorąc pod uwagę wszelkie dowody naukowe z ponad 30 lat badań nad cukrzycą można dojść do kilku prostych wniosków jak można cukrzycy zapobiec, a nawet jak powoli pozbyć się zapotrzebowania na leki na nią niosące ze sobą ogrom skutków ubocznych:

1. Należy zwiększyć podaż błonnika w diecie do co najmniej 50g dziennie (rekomendowana ilość to nawet 70g), najłatwiej zrobić to stosując dietę roślinną bogatą w nieprzetworzone produkty.

2. Zmniejszyć do minimum ilość tłuszczy nasyconych oraz cholesterolu w diecie (te występują tylko w produktach odzwierzęcych)

3. Spożywać maksymalnie 20% zapotrzebowania kalorycznego z tłuszczy oraz maksymalnie 15% z białka.

4. Im większa ilość węglowodanów z pełnoziarnistych, pełnowartościowych produktów roślinnych tym lepiej.

Nie jest to oczywiście porada lekarska, ja jedynie informuję Was o tym, jak wyglądają fakty naukowe z danej dziedziny, gdyż Internet pełen jest bezwartościowych opinii, wyciągnięcie wniosków z podanych przeze mnie informacji jest tylko i wyłącznie Waszym zadaniem.

Przypisy:

1. Trends in incidence, prevalence and prescribing in type 2 diabetes mellitus between 2000 and 2013 in primary care: a retrospective cohort study.Manuj Sharma, Irwin Nazareth, Irene Petersen; BMJ 2016

2. National diabetes facts sheet; Centers for Disease Control and Prevention, 2005.

3. Type 2 diabetes in children and adolescents. American Diabetes Association; Diabetes care 23 (2000)

4. Statistics About Diabetes, overall numbers, diabetes and prediabetes; American Diabetes Association, 2016

5. Diet and the incidence of diabetes mellitus; Himsworth HP, Clin. Sci. 2; 1935, 117-148

6. Glucose Tolerance, Nutrition, and Diabetes in Uruguay, Venezuela, Malaya, and East Pakistan; Kelly M West, M.D. and John M Kalbfleisch, M.D.; Diabetes 1966 Jan; 15(1): 9-18.

7. Influence of Nutritional Factors on Prevalence of Diabetes Kelly M West, M.D. and John M Kalbfleisch, M.D. Diabetes 1971 Feb; 20(2): 99-108

8. Diet of second-generation Japanese-American men with and without non-insulin-dependent diabetes. Tsunehara CH, Leonetti DL, Fujimoto WY. Am J Clin Nutr. 1990 Oct;52(4):731-8

9. High-fat, low-carbohydrate diet and the etiology of non-insulin-dependent diabetes mellitus: the San Luis Valley Diabetes Study. Marshall JA, Hamman RF, Baxter J.; Am J Epidemiol. 1991 Sep 15;134(6):590-603.

10. Diabetes mellitus death-rates in England and Wales 1920-70 and food supplies; Hugh Trowell; Volume 304, No. 7887, p998–1002, 26 October 1974

11. Carbohydrates, dietary fiber, and incident type 2 diabetes in older women. Meyer KA, Kushi LH, Jacobs DR Jr, Slavin J, Sellers TA, Folsom AR. Am J Clin Nutr. 2000 Apr;71(4):921-30.

12. Dietary Fiber ;Basic and Clinical Aspects – Vahouny, George V., Kritchevsky, David, 1986

13. Diabetes Care. 1982 Jul-Aug;5(4):370-4. Response of non-insulin-dependent diabetic patients to an intensive program of diet and exercise. Barnard RJ, Lattimore L, Holly RG, Cherny S, Pritikin N.

14. Diabetes Care. 1983 May-Jun;6(3):268-73. Long-term use of a high-complex-carbohydrate, high-fiber, low-fat diet and exercise in the treatment of NIDDM patients. Barnard RJ, Massey MR, Cherny S, O’Brien LT, Pritikin N.

15. J Am Diet Assoc. 1987 Sep;87(9):1189-97. Dietary fiber and diabetes: a comprehensive review and practical application. Anderson JW, Gustafson NJ, Bryant CA, Tietyen-Clark J.

16. Am J Clin Nutr. 2009 May;89(5):1588S-1596S. doi: 10.3945/ajcn.2009.26736H. Epub 2009 Apr 1. A low-fat vegan diet and a conventional diabetes diet in the treatment of type 2 diabetes: a randomized, controlled, 74-wk clinical trial. ;Barnard ND1, Cohen J, Jenkins DJ, Turner-McGrievy G, Gloede L, Green A, Ferdowsian H.

17. February 7, 2002; N Engl J Med 2002; 346:393-403 DOI: 10.1056/NEJMoa012512 Reduction in the Incidence of Type 2 Diabetes with Lifestyle Intervention or Metformin

18. https://www.drugs.com/sfx/metformin-side-effects.html

19. May 3, 2001, N Engl J Med 2001; 344:1343-1350, Prevention of Type 2 Diabetes Mellitus by Changes in Lifestyle among Subjects with Impaired Glucose Tolerance
Jaakko Tuomilehto, M.D., Ph.D., Jaana Lindström, M.S., Johan G. Eriksson, M.D., Ph.D., Timo T. Valle, M.D., Helena Hämäläinen, M.D., Ph.D., Pirjo Ilanne-Parikka, M.D., Sirkka Keinänen-Kiukaanniemi, M.D., Ph.D., Mauri Laakso, M.D., Anne Louheranta, M.S., Merja Rastas, M.S., Virpi Salminen, M.S., Sirkka Aunola, Ph.D., Zygimantas Cepaitis, Dipl.Eng., Vladislav Moltchanov, Ph.D., Martti Hakumäki, M.D., Ph.D., Marjo Mannelin, M.S., Vesa Martikkala, M.S., Jouko Sundvall, M.S., and Matti Uusitupa, M.D., Ph.D. DOI: 10.1056/NEJM200105033441801

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *